artymarty.net

Afgelopen Zondag zond de VPRO een Iraanse film uit.
Volgens de Veronicagids zou het een pretentieloze film zijn.
Kijk, als de Veronicagids zegt dat het een pretentieloze film is, dan is het voor Arty Marty een reden om er boter uit te gaan braden.
Als hij ergens een hekel aan heeft dan zijn het films met pretenties.

De film heette: “Waar staat het huis van mijn vriend?”

Die titel dekt het grootste deel van de film.

Het begint zo:
Een uiterst armoedig schoolklasje met lawaaierige jongetjes.
Dan komt de meester binnen.
“Waarom zijn jullie niet alvast aan het studeren?”
Tja, jongetjes denken daar heel anders over als de meester te laat is.
De meester gaat het huiswerk controleren.
Eén jongetje heeft zijn huiswerk niet in zijn schrift maar op losse bladen geschreven omdat zijn schrift door een ander was meegenomen.
Meester boos.
Meester verscheurt de losse bladen.
Jongetje gaat huilen.
Meester zegt: “Dit is de derde keer dat ik je waarschuw. De volgende keer stuur ik je van school.
Zijn buurjongetje luistert aandachtig toe.
Dan komt er een telaatkomer de klas in.
Hij is de neef van het huilende jongetje en in het bezit van het schrift.
Het huilende jongetje krijgt zijn schrift.

De school gaat uit.
Het luisterende buurjongetje wordt gevolgd.
Het luisterende jongetje komt thuis.
Wat een klerezooi!
(het hele dorp was een puinbak)
Een oma schuifelt rond.
Moeder hangt de was op.
Een baby jengelt.

Het jongetje wil zijn huiswerk maken en trekt twee schriften uit zijn tas.
Zijn schrift en het schrift van het huilende jongetje.
Een probleem.
Als het huilende jongetje zijn huiswerk niet in dat schrift maakt dan wordt hij van school gestuurd.

Het jongetje besluit het schrift terug te brengen.
Bij ons is dat simpel.
In Iran duidelijk niet.
Het jongetje rent van hot naar her, vraag overal, niemand kent zijn vriendje.
Of geeft gewoon geen antwoord.
Als het al pikdonker is dan komt hij eindelijk een oude man tegen die iedereen kent, dus ook zijn vriendje.
Die oude man brengt het jongetje naar diens huis.
Dan durft het jongetje niet aan te bellen en gaat met het schrift terug naar huis.
Dat is de tijd dat zijn ouders naar bed gaan.

Al zijn gezoek lijkt voor niets te zijn geweest.

Dan komt die haveloze schoolklas weer in beeld.
Het schriftloze jongetje is doodsbang.
Zijn vriendje is er niet.
De meester gaat het huiswerk controleren.
Dan komt zijn vriendje toch nog binnen.
Hij schuift snel een schrift naar het bange jongetje en zegt:
“Ik heb je huiswerk gemaakt.”
De meester kwam langs en zag dat het goed was.
Einde.

Als je naar de kwaliteit van de film kijkt dan lijkt het een kleurenfilm uit de jaren vijftig.
Als je naar het dorp kijkt dan lijkt het wel honderd jaar geleden.
Alleen een enkele radio verraadt de moderne tijd.

De film is uit 1987.
Dit was acht jaar na de islamitische revolutie, die tegen de moderniteit was gericht.
Daarom was het voor mij zo verbazingwekkend dat die hele Allah nauwelijks ter sprake kwam.
Alleen maar wassende vrouwen, sloffende oma’s en verveelde opa’s, soms een baby, soms een werkende vader die werd geholpen door een zoontje.
Geen burka heb ik gezien.
De enige handreiking van de film naar de orthodoxe islam was dat er geen enkel meisje in voorkwam.
Dit maakte het geheel enigszins surrealistisch.

Het ergste vond ik het totale autistische gedrag van de dorpsgemeenschap.
Je zou verwachten dat in een dorp iedereen iedereen kent.
In Iran blijkbaar niet.
Bijna niemand wist wat, veel mensen wisten niet eens wie hun buren waren.
Het jongetje mocht blij zijn als hij überhaupt antwoord kreeg.

Verbazingwekkend voor iemand die alleen maar beelden uit Teheran, vol gillende en biddende moslims, kent.

Titel: Waar staat het huis van mijn vriend?
Regie: Abbas Kiarostami
Iran - 1987